ببينند و هرگز قصد سوئى نسبت به مسلمانان نداشته باشند . حجة الوداع و نصب امام : ماه ذى حجّه سال دهم هجرى پيامبر ( ص ) به قصد انجام حج تمتّع به سوى مكّه رهسپار شد و امّت اسلامى از هر كران به سوى آن حضرت شتافتند تا همراه آن حضرت حجّ بجا آورند ، پيامبر ( ص ) نيز در معيّت خيل عظيمى از مسلمانان مراسم حجّ ابراهيمى را بجاى آورد و مناسك حج را بطور عملى به مردم تعليم داد ، در بازگشت از مراسم حجّ در محلّى به نام غدير خم ، پيامبر ( ص ) در ميان همه مسلمانان خطبهء مهمّى ايراد فرمود كه در طىّ آن خط سير آيندهء امّت اسلامى به دقّت مشخّص شده بود و پيامبر ( ص ) كليهء سفارشات و وصاياى خود را با مردم آن عصر و اعصار و قرون آتى در ميان نهاد و فرمود : اى مردم ، من اكنون در حالى با شما سخن مىگويم كه مدّت چندانى از عمر من باقى نمانده ، ولى من در ميان شما دو چيز گرانبها به يادگار مىگذارم كه اگر به آن دو متمسّك شويد هرگز گمراه نخواهيد شد ، كتاب خدا و اهل بيتم ! بدانيد كه آن دو هرگز از يك ديگر جدا نخواهند شد تا وقتى كه در كنار حوض كوثر بر من وارد شوند . سپس صراحتا با توجّه به حكم حقّ و نزول وحى الهى [ 1 ] دست حضرت على ( ع ) را بر گرفت و بلند كرد تا همهء مردم او را ببينند ، آنگاه به وضوح مسأله خلافت و جانشينى آن حضرت را مطرح نمود و فرمود : هر كس من مولا و سرپرست او هستم ، اكنون اين على مولا و سرپرست اوست ، خداوندا هر كس دوستدار اوست او را دوست بدار و هر كس را كه دشمن اوست دشمن دار و هر جا كه او بگردد حقّ را همراه او به گردش درآور ، على با حقّ است و حقّ با على است ! آنگاه براى اطمينان از اجراى حكم حقّ به مسلمانان دستور داد با آن حضرت بيعت كنند [ 2 ] و به او به عنوان صاحب امر و خليفهء مسلمين سلام دهند به محض اتمام اين مراسم آيهء ديگرى نازل شد كه اكمال دين و اتمام نعمت در سايهء امامت را بر همگان

--> [ 1 ] سوره مائده ، آيه 67 . [ 2 ] چنانچه آورده‌اند اوّلين كسى كه با على ( ع ) بيعت كرد و به او تبريك گفت خليفه دوّم بود !